Lula i Peña zgadzają się przyspieszyć przegląd traktatu z Itaipu
Załącznik C stanowi, że oba kraje mają prawo do 50% energii wytworzonej przez Itaipu, jednak zobowiązuje każdego, kto nie wykorzysta całej swojej kwoty, do sprzedaży nadwyżki partnerowi po preferencyjnych cenach.
Prezydenci Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva i Paragwaju Santiago Peña zgodzili się w tę niedzielę w Campo Grande na zintensyfikowanie negocjacji w sprawie załącznika C do traktatu Itaipú – instrumentu określającego warunki finansowe i marketing energii z dwunarodowej elektrowni wodnej, jednej z największych na świecie.
Lula wskazał w oświadczeniu, że obaj przywódcy postanowili „szybko” zakończyć przegląd załącznika C. Peña ze swojej strony zwrócił uwagę, że rozmawiali o „wizji politycznej” Itaipú zorientowanej na wzrost gospodarczy obu krajów. „Analizujemy szczegóły dotyczące ceny energii i jej wpływu na rozwój naszych narodów w perspektywie krótko- i długoterminowej” – powiedział prezydent Paragwaju.
Spotkanie dwustronne, które odbyło się w Centrum Kongresowym Campo Grande na marginesie COP15 i dotyczyło gatunków wędrownych, odbyło się po czterogodzinnym spotkaniu ministrów spraw zagranicznych Rubéna Ramíreza i Mauro Vieiry, które odbyło się w poprzedni czwartek w Asunción. W tym przypadku minister spraw zagranicznych Paragwaju wskazał, że negocjacje pozwalają „pozwolić na osiągnięcie porozumienia w krótkiej perspektywie”, według EFE.
Załącznik C stanowi, że oba kraje mają prawo do 50% energii wytworzonej przez Itaipú, ale zobowiązuje każdego, kto nie wykorzysta całej swojej kwoty, do sprzedaży nadwyżki partnerowi po preferencyjnych cenach. Paragwaj, który konsumuje jedynie ułamek swojego udziału, historycznie domagał się możliwości swobodnego wprowadzania do obrotu swoich nadwyżek na rynku brazylijskim, w tym w segmencie nieregulowanym. Brazylia natomiast utrzymywała, że taryfa powinna ograniczać się do kosztów operacyjnych elektrowni.
W maju 2024 r. oba rządy podniosły stawkę płaconą przez Brazylię do 19,28 dolara za kilowat miesięcznie w porównaniu z 16,71 dolara obowiązującą w 2023 roku. Peña wyraził swój sprzeciw wobec jakiejkolwiek obniżki stawek, argumentując, że Paragwaj ma „historyczny dług”. Negocjacje, które powinny zakończyć się po 50. rocznicy podpisania traktatu w sierpniu 2023 r., utknęły w martwym punkcie w kwietniu 2024 r., kiedy Paragwaj zawiesił rozmowy po tym, jak Brazylia potwierdziła, że jej agencja wywiadowcza przeprowadziła operację szpiegowską przeciwko władzom Paragwaju.
Poza kwestią energii obaj przywódcy poruszyli międzynarodową sytuację geopolityczną i znaczenie Mercosuru. Peña wskazał, że omawiali kwestię Wenezueli i „zainteresowania współpracą na rzecz odbudowy demokracji” w tym kraju. Obydwaj prezydenci wymienili także zaproszenia na wizyty państwowe, jednak bez określenia dat.
Elektrownia Itaipú o mocy zainstalowanej 14 000 megawatów i 20 jednostkach wytwórczych pokrywa około 86% zapotrzebowania na energię elektryczną w Paragwaju i 9% zapotrzebowania Brazylii. Jego przyszłość regulacyjna ma konsekwencje wykraczające poza sektor energetyczny i warunkujące integrację gospodarczą Stożka Południowego.
